Μαλάουι : Η Ζεστή Καρδιά της Αφρικής

Το Μαλάουι είναι μέρος της Νότιας Κεντρικής Αφρικής. Συνορεύει δυτικά με τη Ζάμπια, βόρεια με τη Μοζαμβίκη και νότια με την Τανζανία. Είναι μία αρκετά στενή χώρα περίπου 900 χλμ. κατά μήκος και μεταξύ 80 και 160 χλμ. σε πλάτος. Το βασικό χαρακτηριστικό της είναι η τεράστια Λίμνη Μαλάουι η οποία θυμίζει περισσότερο εσωτερική θάλασσα. Ως η 3^η μεγαλύτερη λίμνη στην Αφρική, η Λίμνη Μαλάουι βρίσκεται στο δυτικό μέρος της Αφρικανικής Κοιλάδας του Ρήγματος η οποία σχημάτισε το έδαφος εκατομμύρια χρόνια πριν.

Σύμφωνα με ιστορικές ανακαλύψεις οι οποίες ξεκινούν από τη Λίθινη Εποχή, οι πρώτοι κάτοικοι του Μαλάουι θεωρείται πως είναι οι Πυγμαίοι Βουσμάνοι. Αργότερα οι φυλές Μπάντου από την Ανγκόλα, Πορτογάλοι και Άραβες άφησαν το στίγμα τους έως ότου οι Μαράβι κυριάρχησαν και χάρισαν στη χώρα το σημερινό της όνομα. Το 1859 ο Σκωτσέζος εξερευνητής David Livingstone επισκέφθηκε το Μαλάουι και ονόμασε τη λίμνη, Λίμνη Nyasa. 

Αυτή ήταν η αρχή της ομώνυμης αποστολής καθώς αργότερα Βρετανοί άποικοι κατοίκησαν στην περιοχή και ίδρυσαν τη Nyassaland, μία επίσημη Βρετανική αποικία. Το Μαλάουι απέκτησε την ανεξαρτησία του το 1964. Μάλιστα, ήμασταν αρκετά τυχεροί καθώς βρεθήκαμε στο Μαλάουι την ημέρα του 50^ου εορτασμού της απελευθέρωσης!

Διασχίζοντας τη χώρα από τη Μοζαμβίκη, αντιμετωπίσαμε μεγάλη δυσκολία με τις βίζες μας στα σύνορα. Στο τέλος όμως αποκτήσαμε την πολυπόθητη σφραγίδα στην τιμή των 70 δολαρίων έκαστος και ξεκινήσαμε για το Blantyre.

Το Blantyre είναι μία μεγάλη εμπορική πόλη η οποία είναι τοποθετημένη στην καρδιά της πλούσιας αγροτικής περιοχής Highlands μεταξύ του Zomba Plateau και των βουνών και πεδιάδων που την περιβάλλουν. Η οικονομία του Μαλάουι βασίζεται στη γεωργία και ειδικότερα στην καλλιέργεια καπνού, αραβόσιτου, βαμβακιού, φιστικιών, τσαγιού και άλλων προϊόντων. Είχαμε τη χαρά να φιλοξενούμαστε από τον Χάρη Μικρουδάκη, γενικό διευθυντή μιας από τις πολλές καπνοκαλλιέργειες Ελληνικών συμφερόντων, αλλά και πρόεδρο της Ελληνικής Κοινότητας.

Κατά τη διάρκεια της διαμονής μας όχι μόνο γνωρίσαμε αρκετούς από τους αξιολάτρευτους Έλληνες της κοινότητας, των οποίων η καταγωγή είναι από τη Λήμνο, αλλά είχαμε και την ευκαιρία να μάθουμε περισσότερα για τη βιομηχανία καπνού. 

Ο Χάρης μας ξενάγησε στις καλλιέργειες του καπνού και μας εξήγησε τη διαδικασία του στεγνώματος των πολύτιμων φύλλων που διαρκεί από 2 έως 7 ημέρες έως ότου αποκτήσουν το επιθυμητό χρώμα και την ποιότητα και στη συνέχεια να μπορέσουν να πωληθούν σε τοπικές δημοπρασίες στις μεγάλες καπνοβιομηχανίες. Η διαδικασία παραγωγής καπνού είναι μία ιδιαίτερα σκληρή εργασία που απαιτεί μεγάλη εμπειρία για να μπορέσει να είναι επικερδής.

Το παραδοσιακό στέγνωμα των φύλλων έχει αρνητική επίπτωση στο περιβάλλον καθώς απαιτείται μία τεράστια ποσότητα ξύλων για το άναμμα της φωτιάς. Ο Χάρης πήρε το ρίσκο και εγκατέστησε νέα τεχνολογία η οποία μειώνει την κατανάλωση ξύλου και εξασφαλίζει ένα ομοιόμορφο αποτέλεσμα του τελικού προϊόντος. Το μόνο σίγουρο είναι πως θα συμπεριλάβουμε αυτό το ενδιαφέρον θέμα στο Afriquest ντοκιμαντέρ μας.

Φεύγοντας από την πόλη, πήραμε το minibus για να εξερευνήσουμε την περίφημη λίμνη. Στο δρόμο μας για το Cape Maclear, περάσαμε από την ήσυχη πανεπιστημιούπολη και το πρώην διοικητικό κέντρο της χώρας, το Zomba. Συνεχίσαμε την πορεία μας βόρεια και περάσαμε ανάμεσα από πανέμορφα μικρά χωριουδάκια. 

Μικρά κοριτσάκια που έπαιζαν κάτω από τις σκιές των δέντρων, μαγαζιά που περισσότερο έμοιαζαν με παράγκες, ποδήλατα – ταξί με χρωματιστές μαξιλάρες για τους επιβάτες, αμέτρητες εκκλησίες διαφόρων θρησκειών και σπίτια, σχεδόν φυσιολογικά, φτιαγμένα από κόκκινα γήινα τούβλα τοπικής κατασκευής, είναι μερικές από τις εικόνες που είχαμε την ευκαιρία να χαρούμε.

Η βλάστηση δεν μπορεί να χαρακτηριστεί τροπική και οι κοκοφοίνικες είναι σπάνιο θέαμα. Ξεροί θάμνοι και ψηλά δέντρα όπως το baobab, το jacaranda και τα δέντρα “yellow fever” είναι αυτά που θα συναντήσετε πιο συχνά. Καθώς κατεβαίναμε το Ρήγμα για να πλησιάσουμε στη λίμνη και λίγο μετά από το Monkey Bay, ο δρόμος έγινε πιο δύσβατος. Όμως η πανέμορφη βλάστηση στους τριγύρω λόφους ήταν μεγάλη ανταμοιβή.

Στο Cape Maclear, μείναμε στο καταφύγιο που βρισκόταν μέσα στο τοπικό χωριό δίνοντας μας την ευκαιρία για μεγάλους περίπατους στην αγορά για ένα φθηνό γεύμα. Ο λόγος που οι περίπατοι ήταν μεγάλοι είναι τα μικρά παιδάκια που μας κυνηγούσαν, ζητώντας να βγουν μια φωτογραφία μαζί μας, χρήματα ή γλυκά. Κάποια στιγμή, αγοράσαμε γλυκά για τα παιδάκια, όμως αυτά που δεν πρόλαβαν να πάρουν έβαλαν τα κλάματα L

Ήταν τόσο παράξενο για αυτούς να βρίσκονται με λευκούς και ήθελαν να βρίσκονται μαζί μας συνέχεια. Μόλις συνηθίσαμε αυτήν την προσοχή, το χωριό άρχισε να μοιάζει φυσιολογικό και παρατηρήσαμε τους ανθρώπους στην καθημερινότητα τους. Τα παιδιά που πήγαιναν στο σχολείο, τις γυναίκες που έβαζαν τη μπουγάδα τους και τους άντρες που βρισκόντουσαν στην αγορά. Η μεγαλύτερη φυλή στο Μαλάουι είναι οι Chewa και η διάλεκτος τους είναι η Chichewa. Τα μοναδικά λόγια που κατάφεραν να μας μάθουν είναι: Zikomo (Ευχαριστώ),  Mulibuanji (Τι κάνεις;) και Ndilibuino (Είμαι καλά, εσύ;)!!

Οι άνθρωποι της φυλής Chewa είναι πολύ φιλικοί και ομιλητικοί δίνοντας έννοια στην ονομασία της χώρας ως η Ζεστή Καρδιά της Αφρικής. Το φαγητό στο Μαλάουι αποτελείται κυρίως από το Nsima  (τοπική ονομασία του καλαμποκάλευρου) και ψάρι ή μικρές μερίδες βραστό κρέας με τοπικά πράσινα λαχανικά. 

Οι τοπικές λιχουδιές που μας κέρδισαν είναι το chambo, ψάρι κατευθείαν από τη λίμνη και οι τηγανιτές πατάτες με αυγά που μαγειρεύουν σε καυτές τσίγκινες επιφάνειες στην άκρη των περισσότερων δρόμων, αγορών ή σε στάσεις λεωφορείων. Αυτές οι λιχουδιές ήταν αρκετές για να χορτάσουν τα αρκετά πεινασμένα μας στομάχια. 

Τέλος, δε θα μπορούσαμε να σταματήσουμε να μιλάμε για το Cape Maclear χωρίς να αναφέρουμε τα εκπληκτικά ηλιοβασιλέματα που χαιρόμασταν κάθε απόγευμα. Μας άφηναν πραγματικά έκθαμβους κάθε φορά :)

Στο καταφύγιο γνωρίσαμε μερικά παιδιά που συμμετείχαν στο Put Foot Rally για φιλανθρωπικό σκοπό. Μας πρόσφεραν μία διασκεδαστική βόλτα σε ένα παλιό φορτηγάκι Volkswagen έως το Senga Bay. Η στάση του λεωφορείου βρισκόταν κοντά στην πόλη Salima. Πέρασαν 3 ώρες καθώς περιμέναμε το λεωφορείο έχοντας την ελπίδα ενός άνετου ταξιδιού για τον επόμενο μας προορισμό, το Nkhata Bay.

Για ακόμη μια φορά αποδείχθηκε πως όλα στην Αφρική κυλούν αργά και τίποτα δεν είναι όπως το περιμένεις! Το λεωφορείο ήταν πίτα με ανθρώπους και κάθε λογής αποσκευές… Τσάντες, κουβάδες γεμάτους λάχανο, χαλιά και καλάθια. Τελικά, δεν ήταν τόσο άσχημα, πιάσαμε την κουβέντα με τον κόσμο και έπειτα από 3 ώρες καταφέραμε να καθίσουμε! Ο δρόμος μας ήταν μέσα από λόφους και καθώς πλησιάζαμε το Nkhata Bay βραδάκι, είχαμε την ευκαιρία να δούμε την πανέμορφη μικρή παραλία μόνο για πολύ λίγο πριν τον τελικό προορισμό της διαμονής μας το Mayoka Village.

Έπειτα από ένα καλό ύπνο, το επόμενο πρωινό μείναμε έκπληκτοι από τη θέα! Το μέρος βρισκόταν στον απότομο κατήφορο του πράσινου λόφου, ακριβώς επάνω από τη βραχώδη λίμνη! Τα πυκνά πράσινα δέντρα σχεδόν ακουμπούσαν το γαλάζιο νερό το οποίο μας θύμισε Ταϊλάνδη και αμέσως ερωτευτήκαμε το μέρος! 

Μείναμε μία εβδομάδα στο Mayoka Village και περνούσαμε το χρόνο μας κολυμπώντας, μαγειρεύοντας κουάκερ για πρωινό και κάνοντας παρέα με τους υπόλοιπους επισκέπτες. Τα απογεύματα πηγαίναμε πάντα στο τοπικό χωριό κάτω στο λόφο, αναζητώντας ένα φθηνό γεύμα, internet ή απλά για βόλτα :)

Την τελευταία μέρα, μάθαμε να παίζουμε το παιχνίδι που όλοι στην Αφρική αγαπούν, το bao! Κάτω από τη σκιά των δέντρων έβρισκες πάντα άντρες να παίζουν αυτό το παιχνίδι. Το bao θεωρείται πως είναι το παιχνίδι των «τεμπέληδων». Μία μόνο παρτίδα μπορεί να κρατήσει για μέρες χάρη στο συνδυασμό στρατηγικής και τύχης. 

Αποτελείται από μία ξύλινη τάβλα με 32 τρύπες που περιέχουν φασόλια ή μικρά μπιλάκια. 2 ή περισσότεροι παίκτες κάθονται απέναντι και με παρόμοιες κινήσεις, προσπαθούν να «φάνε» τα μπιλάκια του αντιπάλου μετακινώντας τα προς τη δική τους μεριά. Το βρήκαμε εξαιρετικά εθιστικό και ο Smiley, το παιδί που μας το έμαθε, έφτιαξε ένα μικρό για εμάς για να συνεχίσουμε την τρέλα του παιχνιδιού στην Ελλάδα!

Όταν ζητήσαμε από τον Smiley να μοιραστεί μαζί μας τα όνειρα για τη ζωή του, μας είπε πως θα ήθελε να μπορούσε να βοηθήσει φτωχά ορφανά παιδιά αν και ο ίδιος κερδίζει ελάχιστα χρήματα και συντηρεί μετά βίας τον εαυτό του. Μείναμε έκπληκτοι από το μεγαλείο της ψυχής του… 

Μας έβαλε σε σκέψεις, πόσο εγωιστικός είναι ο σύγχρονος δυτικός τρόπος ζωής, πόσο όλοι μας θέλουμε πάντα κάτι περισσότερο ενώ θα έπρεπε να είμαστε πάντα ευγνώμονες για τα πράγματα και αγαθά που ήδη έχουμε. Μάλλον αυτή είναι η διαφορά μεταξύ των φτωχών με μία γεμάτη όμως ζωή και των πλουσίων με τις ημιτελείς πραγματικότητες τους. Κάτι πάει σίγουρα στραβά με τις αξίες που εμείς, ως «σύγχρονες» χώρες και κοινωνίες έχουμε θέσει στις ζωές μας.

Έχοντας στο μυαλό μας άπειρες σκέψεις, ετοιμαστήκαμε για τον επόμενο προορισμό μας, τη χώρα των σαφάρι, την Τανζανία J

Για περισσότερες φωτογραφίες από το Μαλάουι, πατήστε εδώ

Οι τροπικές παραλίες της Μοζαμβίκης

Και όμως είχε φτάσει η ώρα να πούμε αντίο στους καινούριους αλλά και αγαπημένους μας φίλους στο Μαπούτο, αφού ήρθε η στιγμή να συνεχίσουμε την περιπέτειά μας προς τις παραλίες του Βορρά με προορισμό την επαρχία του του Inhambane. 

Επιβιβαστήκαμε πάλι στο πρωινό λεωφορείο, το οποίο ξεκίνησε στις 5 το πρωί, ώστε να έχουμε φτάσει στην πρώτη μας στάση, στο Tofo, για να απολαύσουμε το μαγευτικό ηλιοβασίλεμα. Η συγκεκριμένη διαδρομή, ήταν η πιο ενδιαφέρουσα μέχρι στιγμής. Οι στάσεις που κάναμε με το λεωφορείο ήταν κυρίως για να εφοδιαστούμε φαγητό από πολύ μικρά χωριουδάκια. Όλα τα προϊόντα ήταν φτιαγμένα από τους κατοίκους του χωριού. 

Γυναίκες και παιδιά ισορροπούσαν μεγάλα καλάθια στα κεφάλια τους με προϊόντα όπως ψωμί, κουλουράκια από καρύδα και μπανάνες και ερχόντουσαν κοντά στα παράθυρα του λεωφορείου για να τα πουλήσουν στους επιβάτες. Μέσα στο λεωφορείο, οι επιβάτες συζητούσαν χαρούμενα στα Πορτογαλικά καθώς ο cobrador, ταμίας, προσπαθούσε να χωρέσει όλους τους επιβάτες και τις υπέρογκες βαλίτσες μέσα στο λεωφορείο. 

Το τοπίο που περάσαμε ήταν όσο πιο μαγευτικό μπορείτε να φανταστείτε. Οι άκρες του δρόμου ήταν καλυμμένες με κόκκινο χώμα στο οποίο είχαν βλαστήσει μπανανιές και δέντρα παπάγιας.  Σε αυτή τη μαγική και φρουτένια βλάστηση γεμάτη ψηλά δέντρα καρύδας και μικρά χωράφια καλαμποκιού, ξεφύτρωναν μικρά χωριουδάκια σαν μανιτάρια. 

Οι καλύβες ήταν φτιαγμένες από άχυρα και φύλλα φοίνικα μπλεγμένα έτσι ώστε να δημιουργούν διάφορα μοτίβα. Όλα τα σπιτάκια ήταν όμορφα τακτοποιημένα και χωριζόντουσαν από θάμνους.

Όταν τελικά φτάσαμε στο backpackers Fatima’s Nest στο Tofo, συγκινηθήκαμε τόσο πολύ που κλάψαμε από χαρά καθώς αντικρίσαμε μια πανέμορφη παραλία με τα ζεστά νερά του Ινδικού Ωκεανού που περιμέναμε τόσο πολύ να γευτούμε και να απολαύσουμε.   

Στο Tofo, είχαμε την ευκαιρία να απολαύσουμε πραγματικές διακοπές για 5 ολόκληρες ημέρες. Περάσαμε τις ημέρες μας εξερευνώντας το μέρος, κολυμπήσαμε στα ζεστά νερά του Ινδικού Ωκεανού, παίξαμε Beach volley και παρατηρήσαμε τους ντόπιους ψαράδες να πιάνουν την καθημερινή τους ψαριά. Οι βραδιές μας περνούσαν όμορφα, μαζί με άλλους επισκέπτες από όλο τον κόσμο αλλά και ντόπιους, βλέποντας όλοι μαζί το Μουντιάλ, στο τοπικό μπαρ στέκι. 

Η εμπειρία μας όσον αφορά το φαγητό και την τοπική κουζίνα ήταν μακράν μία από τις καλύτερες που είχαμε! Συναντήσαμε την Veronica και τον Vincent σε μία τυχαία επίσκεψή μας στην τοπική αγορά. Είχαν απλά μια φωτιά έξω στην άμμο και ένα τραπέζι σε ένα υπόστεγο, και εκεί ήταν που εμείς απολαύσαμε το πιο νόστιμο και σπιτικό φαγητό στην Μοζαμβίκη και σε τοπικές τιμές. 

Τα νόστιμα πιάτα που δοκιμάσαμε; Matapa, του οποίου η σάλτσα ήταν φτιαγμένη από χόρτα και σάλτσα από φυστίκια κάσιους, συνοδευόμενο από ρύζι και φρέσκα μικρά ψαράκια. Frango το οποίο είναι τηγανιτό κοτόπουλο με νόστιμη επικάλυψη. Τέλος για επιδόρπιο είχαμε ένα τεράστιο ανανά και χυμό καρύδας από καρύδες που θα σπάγαμε και θα δοκιμάζαμε επιτόπου. Δεν πρόκειται να ξεχάσουμε ποτέ το μεσημεριανό και βραδυνό φαγητό που απολαύσαμε εκεί. 

Η επόμενή μας στάση ήταν στο Vilanculos. Το Vilanculos είναι μια μαγευτική απόδραση στα εξωτικά νησιά, στο αρχιπέλαγος του Bazaruto. Ως εκ τούτου, είναι ένα τουριστικό μέρος αλλά και ένα κλασσικό ψαροχώρι για όσους ενδιαφέρονται. Ήμασταν πολύ τυχεροί καθώς μας φιλοξένησε η Μαρίνα, μια τσαχπίνα Μιλανέζα, η οποία είναι παντρεμένη με έναν ντόπιο! Το ζευγάρι έκανε τα πάντα για να μας προσφέρει την καλύτερη διασκέδαση στο μέρος τους.

Δεν μπορείς να φύγεις από το Vilanculos εάν δεν έχεις επισκεφθεί τα νησιά.. είναι σα να πας στο Παρίσι χωρίς να επισκεφθείς τον πύργο του Άιφελ! Γι’ αυτό και εμείς αποφασίσαμε να κάνουμε την υπέρβαση στο budget μας και να πάμε μια βαρκάδα με dhow, τα οποία τα παρέχει η εταιρία της Μαρίνας. Tα dhows είναι μικρά βαρκάκια τα οποία τα χρησιμοποιούν οι τοπικοί ψαράδες για ψάρεμα. 

Η ημέρα που περάσαμε στο νησί Magaruque θα μας μείνει αξέχαστη! Πλεύσαμε με υψηλή παλίρροια στα γαλαζοπράσινα νερά του Αρχιπέλαγους μέχρι που φτάσαμε στον ύφαλο και στην ακτή. Με το που φτάσαμε, ξεκινήσαμε να εξερευνήσουμε το τοπίο για περίπου 2 ώρες. Περπατήσαμε ανάμεσα στους αμμόλοφους με τους καταπράσινους θάμνους, και συναντήσαμε τοπικούς ψαράδες που ζουν σε εκείνο το μέρος. 

Εν τω μεταξύ, ένα μεσημεριανό γεύμα μας περίμενε με ένα γευστικότατο Barracuda ψάρι στη σχάρα μαγειρεμένο από τους κυβερνήτες του σκάφους μας. Το Bazaruto, εκτός από τα παρθένα καθαρά νερά είναι δημοφιλές και για την ζωή στον ύφαλο. Έτσι και εμείς βάλαμε τις μάσκες και τα βατραχοπέδιλα μας ώστε να απολαύσουμε την εξερεύνηση του πολύχρωμου και γραφικού υφάλου. 

Στο Vilanculos, τα μαγαζάκια είναι πολύ απλά και δεν υπάρχουν τυπικά εστιατόρια, γι’ αυτό είχαμε την μοναδική εμπειρία να γευτούμε τις τοπικές λιχουδιές.  Στο εστιατόριο Leopoldina είχαμε την ευκαιρία να δοκιμάσουμε την καλύτερη paella με καβούρι και Lula (τοπικό καλαμάρι μαγειρεμένο με Μοζαμβικιανό τρόπο) και να μην ξεχάσουμε πόσο χαρούμενοι νιώσαμε με τη βοήθεια του Tipo Tinto το οποίο είναι ένα κοκτέιλ με ρούμι και κόκα κόλα. 

Η ζωή είναι τόσο γαλήνια και απλή καθώς βλέπαμε τα τοπικά κορίτσια να περπατούν στο Vilanculos φορώντας kangas (τοπικά χρωματιστά υφάσματα που φοριούνται σαν φούστες), ξυπόλητες στους δρόμους γεμάτους  άμμο. Η μουσική που ακουγόταν συχνά ήταν μια χαρούμενη μελωδία από marabenda που γέμιζε τις νύχτες μας με όμορφα συναισθήματα αλλά οι κόκορες θύμιζαν σε όλους ότι ήταν ώρα να ξυπνήσουνε νωρίς το πρωί. Πόσο όμορφη και γαλήνια ζωή!

Όσο ήσυχο και ήρεμο μπορεί να ήταν το ταξίδι μας, μια περιπέτεια μας περίμενε στη συνέχεια… Αυτή τη στιγμή, στην κεντρική Μοζαμβίκη, στην επαρχία της Sofala, επικρατεί μια πολιτική αναταραχή αλλά και συγκρούσεις μεταξύ του κόμματος που βρίσκεται σε εξουσία FRELIMO και του κόμματος της αντιπολίτευσης, RENAMO. Έτσι τα 120 χιλιόμετρα που έπρεπε να διασχίσουμε από τον ποταμό Save έως το Muxungue έπρεπε να τα διασχίσουμε συνοδευόμενοι από το στρατό. 

Ευτυχώς, 4 ώρες αργότερα, εξουθενωμένοι αλλά και τρομαγμένοι από αυτό το περιπετειώδες ταξίδι, περάσαμε αλώβητοι το κρίσιμο σημείο και συνεχίσαμε προς το Tete, πολύ ενθουσιασμένοι για την είσοδο στην τέταρτη χώρα αυτού του ταξιδιού, το Μαλάουι! J

Για περισσότερες φωτογραφίες από τη Μοζαμβίκη, πατήστε εδώ